Collagen là gì?
Collagen là protein cấu trúc chính trong da, xương, cơ, gân và dây chằng. Có ít nhất 16 loại, trong đó loại I, II, III và IV phổ biến nhất. Loại I cung cấp cấu trúc cho da và xương; loại II ở sụn; loại III hỗ trợ cơ quan; loại IV có trong lớp da.
Collagen là một loại protein cứng, dạng sợi và không hòa tan. Chúng rất dồi dào khi chiếm tới 1/3 lượng protein của cơ thể. Hầu hết các phân tử của collagen được liên kết với nhau nhằm tạo thành các sợi mỏng và dài. Collagen được xem như một loại keo dán, giữ cho tất cả các mô tế bào dính chặt vào nhau.
Collagen mang lại rất nhiều lợi ích cho cơ thể con người, không chỉ giúp da khỏe mạnh và đàn hồi mà còn giúp hỗ trợ xương, dây chằng, cơ bắp, sụn cũng như các cơ quan nội tạng. Nhiều chế phẩm collagen còn được sử dụng trong điều trị đau khớp kết hợp với nhiều loại viêm khớp và phẫu thuật; điều trị đau lưng, đau cổ và đau sau chấn thương.
Collagen protein đặc biệt quan trọng đối với cơ thể con người
Có hai loại collagen:
Collagen nội sinh: Do cơ thể chúng ta tự tổng hợp, loại collagen này đảm nhận một số chức năng quan trọng. Vì thế, việc suy giảm collagen nội sinh sẽ có liên quan tới một số vấn đề về sức khỏe.
Collagen ngoại sinh: Đây là loại collagen tổng hợp từ một nguồn bên ngoài cơ thể.
Thành phần của collagen có ít nhất 16 loại và trong đó có 4 loại chính, bao gồm:
Loại I: Được cấu tạo từ các sợi dày đặc và chiếm 90% lượng collagen trong cơ thể. Thành phần này góp phần tạo nên cấu trúc của gân, sụn sợi, mô liên kết, răng, cấu trúc da và xương.
Loại II: Được tạo ra từ các sợi lỏng lẻo hơn và có trong sụn đàn hồi và đệm khớp.
Loại III: Loại này có tác dụng hỗ trợ cấu trúc của khối cơ bắp, động mạch,...
Loại IV: Thành phần này có trong da và nó có tác dụng hỗ trợ quá trình thanh lọc.
Điều chế sản xuất collagen
Các sản phẩm chức năng bổ sung collagen trên thị trường hiện nay phần lớn đều có nguồn gốc từ động vật, đặc biệt là lợn, bò và cá. Thông thường, các thực phẩm bổ sung chứa collagen loại I, II, III hoặc hỗn hợp cả ba loại. Collagen được cung cấp cho cơ thể chủ yếu dưới các dạng sau:
Collagen thủy phân: Còn được gọi là collagen hydrolyzate hoặc collagen peptide, được chia thành các đoạn protein nhỏ hơn gọi là axit amin;
Gelatin: Collagen trong gelatin chỉ bị phân hủy một phần thành các axit amin.
Nguyên sơ: Ở dạng thô - protein collagen vẫn còn nguyên.
Trong số ba dạng nêu trên, collagen thủy phân được cơ thể hấp thụ hiệu quả nhất. Nghĩa là, collagen dưới bất kỳ dạng nào được đưa vào cơ thể đều được thủy phân thành các axit amin thì cơ thể mới có thể hấp thụ dễ dàng để xây dựng collagen và các dạng protein cần thiết khác trong các mô cơ quan.
Collagen trên thực tế có thể tự tổng hợp thông qua sử dụng các axit amin từ các loại thực phẩm giàu protein. Tuy nhiên, để tăng cường lượng collagen và các lợi ích khác cho cơ thể thì bạn cần phải bổ sung thêm chúng.
Cơ chế hoạt động
Collagen bắt nguồn từ các nguyên bào sợi, là những tế bào da chuyên bào chuyên biệt nằm dưới lớp trung bì có chức năng sản xuất ra các sợi, mà chủ yếu là Collagen, elastin (protein giúp da có thể hồi phục lại).
Collagen không chỉ giúp da khỏe mạnh và đàn hồi mà còn giúp hỗ trợ xương, dây chằng, cơ bắp, sụn cũng như các cơ quan nội tạng
Khi nhận được tín hiệu sản xuất collagen, nguyên bào sợi sẽ kết hợp những thành phần acid amin cần thiết lại dưới xúc tác của Vitamin C và một số chất khác tổng hợp ra những tiểu đơn vị collagen ngắn được gọi là procollagen.
Sau khi được chuyển ra khỏi tế bào sợi, những đơn vị này kết hợp với nhau để tạo thành những phân tử collagen hoàn chỉnh, tiếp tục xoắn lại trở thành các loại sợi, xây dựng kết cấu cho làn da, xương, mạch máu, cơ bắp và nhiều bộ phận khác.
Các chất dinh dưỡng giúp tăng sản xuất collagen
Tất cả collagen bắt đầu dưới dạng procollagen. Cơ thể tạo ra procollagen bằng cách kết hợp hai axit amin là glycine và proline. Quá trình này sử dụng vitamin C. Bạn có thể giúp cơ thể sản xuất loại protein quan trọng này bằng cách bổ sung nhiều chất dinh dưỡng sau:
-
Vitamin C. Vitamin C là chất có nhiều trong trái cây họ cam quýt, ớt chuông và dâu tây.
-
Proline. Proline là chất có nhiều trong lòng trắng trứng, mầm lúa mì, các sản phẩm từ sữa và nấm.
-
Glyxin. Glyxin có nhiều trong các loại da động vật như da lợn, da gà và các loại thực phẩm chứa protein khác nhau.
-
Đồng. Đồng được tìm thấy trong thịt nội tạng, hạt vừng, bột ca cao, hạt điều và đậu lăng.
-
Ngoài ra, cơ thể cũng cần protein chất lượng cao chứa các axit amin cần thiết để tạo ra protein mới. Chúng được tìm thấy trong thịt, hải sản, sữa, các loại đậu và đậu phụ.
Những thứ làm hỏng collagen
Đường và tinh bột có thể cản trở khả năng tự phục hồi của collagen. Do đó, hãy hạn chế tối đa việc tiêu thụ thêm đường và tinh bột.
Nhận quá nhiều ánh nắng mặt trời. Bức xạ của tia cực tím sẽ giảm sản xuất collagen, vì vậy, bạn nên hạn chế tiếp xúc quá lâu với ánh nắng mặt trời. Hút thuốc cũng làm khả năng giảm sản xuất collagen.
Collagen được tìm thấy trong các thức ăn có nguồn gốc từ động vật. Ví dụ, nó được tìm thấy nhiều trong da gà, da lợn và nước hầm xương được làm bằng cách đun sôi xương gà và các động vật khác.